|
Rüzgar ve Kasırgalar
"Şehirlerin
yok olmasına" neden olan bir diğer etken
de doğal afetlerdir. Doğal afetlerin içinde
bulunduğumuz çağda hem sayısal hem de büyüklük
olarak arttığı istatistiksel bir gerçektir.
Son on yılda baş gösteren iklim değişikliklerinin
yol açtığı felaketler bir dönüm noktası
olarak kabul edilmektedir. Sanayi, zararlı
ve istenmeyen bir yan ürün olan küresel
ısınmaya sebep olmakta, giderek ısınan dünya
atmosferindeki dengeler bozulmakta ve böylece
iklim değişiklikleri meydana gelmektedir.
Amerika Ulusal İklimsel Veri Merkezi'nin
kayıtlarına göre 1998 yılında çok sayıda
iklimsel afet meydana gelmiştir.1
Örneğin gözlemciler,
1998'deki Mitch Kasırgası'nın Orta Amerika'nın
tarihinde meydana gelen en kötü felaketlerden
biri olduğunu belirtmişlerdir.2
26 Ekim 1998
tarihinde meydana gelen Mitch Kasırgası
Honduras ve Nikaragua'da 10.000'den fazla
insanın ölümüne neden olmuştur.3
Geçtiğimiz yüzyılın son yıllarında meydana
gelen en önemli hava olaylarından birkaçı
şöyledir:
1987 yılının
Ekim ayında Güneydoğu İngiltere 1703 yılından
beri meydana gelen en büyük fırtına ile
karşılaştı. Fırtına nedeniyle yaklaşık 15
milyon ağaç devrildi ve ormanların büyük
bir kısmı yok oldu. Yalnızca 16 insanın
öldüğü fırtınada binalar büyük hasar gördü,
gemiler sahile sürüklendi.4
20 Mart 1998'de Georgia'da meydana gelen
tornado sebebiyle 12 kişi ölmüştür.
27 Mayıs 1997'de Teksas'ta meydana gelen
tornado nedeniyle ölen kişi sayısı 27'dir.
13 Mayıs 1996'da Bangladeş'in batısında
meydana gelen fırtınalarda tahminen 500
ile 1000 kişi arasında ölüm meydana gelmiştir.
Aynı fırtınalar 30.000 kişinin yaralanmasına
ve 100.000 kişinin evsiz kalmasına neden
olmuştur.
|
Takvim,
14 Eylül 2003, "Tayfun
yüz kişiyi yuttu"
Hürriyet, 17 Eylül 2003, "Isabel
paniği"
Türkiye, 20 Eylül 2003, "Isabel
yıkıp geçiyor" |
|
1992'de Andrew
kasırgasının neden olduğu hasar yalnızca
Meksika Körfezi'nde yaklaşık olarak yarım
trilyon dolardır. Andrew Kasırgası, Bahamalar'da
ise yaklaşık 250 milyon dolar hasara neden
olmuştur.ABD'nin doğusunda 2 milyona yakın
insan kasırga nedeniyle evlerinden tahliye
edilmiştir.5
Ağustos 2002'de
Avrupa'nın orta ve doğu bölgelerinde etkili
olan sellerde ölenlerin sayısı 114'ü bulmuştur.
21 Eylül 2003'de Güney Kore'de, son 40 yılda
meydana gelen en şiddetli kasırgada ise
2 günde yaklaşık 200 kişi ölmüştür.6
|
(Sol
üst resim), Marty kasırgası
binlerce Meksikalı'yı evsiz
bıraktı"
(Sol alt resim) Radikal, 15
Eylül 2003, "Asya'da asrın
tayfunu" |
|
Son yıllardaki kasırga, fırtına, tayfun
ve hortum gibi felaketler de başta Amerika
kıtası olmak üzere dünyanın birçok yerinde
yıkıcı zarara neden olmuştur. Bunlara ek
olarak seller de bazı yerleşim merkezlerinin
sular ve çamur altında kalmasına yol açmıştır.
Ayrıca depremler, volkanlar ve tsunami dalgalarının
yaptığı büyük tahribatlar da unutulmamıştır.
Sonuç olarak, tüm bu afetlerin "büyük şehirlerde"
sebep olduğu yıkımlar önemli birer işaret
olmuşlardır.
----------------------------------------------------------------------------------------------
1.
National Climatic Data Center, "Billion
Dollar U.S. Weather Disasters", Ekim 2000,
http://www.ncdc.noaa.gov/ol/reports/billionz.html
2. M. Encarta Encyclopedia 2000,
"Central America"
3. http://www.stvincent.ac.uk/Resources/Weather/Severe/index.html
4. http://www.stvincent.ac.uk/Resources/Weather/Severe/oct87.html
5. http://www.stvincent.ac.uk/Resources/Weather/Severe/index.html
6. 2003 Dünya Almanak, Dünya Yayıncılık,
s.395
|
